NHNN mua USD trở lại: Tiền đồng được bơm vào hệ thống, chứng khoán hưởng lợi ra sao?

Sau gần bốn năm không thực hiện mua USD giao ngay theo hình thức này, Ngân hàng Nhà nước bất ngờ quay trở lại thị trường từ ngày 11/11 với tỷ giá 25.500 đồng/USD. Đằng sau một nghiệp vụ tưởng như chỉ liên quan đến ngoại hối lại là câu chuyện đáng chú ý hơn: hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng có thể được đưa trở lại hệ thống ngân hàng. Liệu đây có phải tín hiệu giúp hạ nhiệt lãi suất và tạo thêm lực đỡ cho VN-Index cuối năm?

NHNN trở lại mua USD giao ngay từ ngày 11/11

Theo thông báo, Ngân hàng Nhà nước sẽ mua USD giao ngay từ các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ dương và có nhu cầu bán, với tỷ giá 25.500 VND/USD.

Hoạt động được thực hiện vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần, bắt đầu từ ngày 11/11/2026. Khối lượng mua tối đa của mỗi ngân hàng được giới hạn ở mức đưa trạng thái ngoại tệ của tổ chức đó trở về cân bằng.

Đây là lần đầu tiên kể từ cuối năm 2022 NHNN quay lại triển khai mua USD giao ngay trực tiếp từ các tổ chức tín dụng. Động thái này xuất hiện trong bối cảnh VND đã tăng giá khoảng 2% từ đầu năm, tạo điều kiện thuận lợi hơn để nhà điều hành mua ngoại tệ và từng bước bổ sung dự trữ ngoại hối.

NHNN mua USD, vì sao tiền đồng lại được bơm ra?

Cơ chế khá đơn giản. Khi một ngân hàng thương mại bán USD cho NHNN, NHNN sẽ thanh toán cho ngân hàng đó bằng VND. Có thể hình dung:

→ NHNN mua USD
→ USD đi vào dự trữ ngoại hối
→ VND được trả cho ngân hàng thương mại
→ thanh khoản VND trong hệ thống tăng.

Điểm đáng chú ý là đây là giao dịch mua giao ngay, khác với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ.

Trong giao dịch hoán đổi (Swap Transaction), lượng VND được cung ứng chỉ mang tính tạm thời và sẽ được thu hồi khi hợp đồng đáo hạn. Trong khi đó, mua USD giao ngay không phát sinh nghĩa vụ hoàn trả VND theo một kỳ hạn xác định. 

Vì vậy, nếu quy mô mua đủ lớn, đây có thể trở thành một kênh bổ sung thanh khoản đáng kể cho hệ thống.

Hai mục tiêu cùng lúc: Tăng dự trữ ngoại hối và hỗ trợ thanh khoản

Động thái của NHNN có thể đạt đồng thời hai mục tiêu.

Thứ nhất, bổ sung dự trữ ngoại hối.

Khi nguồn cung ngoại tệ trong hệ thống thuận lợi và tỷ giá ổn định, NHNN có cơ hội mua lại USD đã bán ra trong những giai đoạn trước để tăng bộ đệm dự trữ.

Thứ hai, cung ứng thêm VND cho hệ thống ngân hàng.

Thanh khoản tốt hơn giúp các ngân hàng giảm bớt nhu cầu cạnh tranh huy động vốn bằng cách tăng mạnh lãi suất tiền gửi. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng vào những tháng cuối năm, khi nhu cầu tín dụng, thanh toán và tiền mặt thường tăng cao.

Có thể giúp lãi suất hạ ngay không?

Chưa chắc.

Tác động thực tế phụ thuộc trước hết vào NHNN mua được bao nhiêu USD. Nếu khối lượng giao dịch nhỏ, lượng VND được đưa ra thị trường cũng không lớn và chủ yếu mang ý nghĩa hỗ trợ tâm lý.

Nếu quy mô mua lớn và kéo dài, thanh khoản liên ngân hàng có thể cải thiện rõ hơn, từ đó: 

→ giảm áp lực vay mượn giữa các ngân hàng
→ giảm áp lực tăng lãi suất huy động
→ hỗ trợ ổn định chi phí vốn
→ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho lãi suất cho vay.

Tuy nhiên, NHNN vẫn có thể sử dụng các nghiệp vụ khác để hút bớt thanh khoản nếu lượng tiền trong hệ thống tăng quá nhanh. Do đó, mua USD không đồng nghĩa lãi suất sẽ lập tức giảm mạnh.

Quy mô tiềm năng lớn đến đâu?

Một mốc tham khảo đáng chú ý từ các tiêu chí giám sát chính sách tỷ giá của Bộ Tài chính Mỹ, một trong các tiêu chí được theo dõi là việc một quốc gia mua ròng ngoại tệ tương đương từ 2% GDP trong 12 tháng, đồng thời hoạt động mua kéo dài ít nhất 8 tháng.

Với GDP Việt Nam năm 2025 khoảng 514 tỷ USD, mức 2% tương đương khoảng 10 tỷ USD. Nếu quy đổi theo tỷ giá 25.500 đồng/USD, con số này tương đương khoảng 255.000 tỷ đồng, tương đương 1,28% dư nợ tín dụng hiện tại.

Tuy nhiên, đây không phải dự báo NHNN sẽ mua 10 tỷ USD, mà chỉ là một ngưỡng tham khảo để hình dung quy mô tiền đồng có thể được đưa ra nếu hoạt động mua ngoại tệ diễn ra ở mức lớn. Vì vậy, nhà đầu tư cần theo dõi khối lượng mua thực tế, thay vì chỉ nhìn vào thông báo chính sách.

Thị trường chứng khoán: Tín hiệu tích cực trước hết nằm ở thanh khoản

Đối với VN-Index, tác động quan trọng nhất không nằm ở việc NHNN mua USD, mà ở lượng VND được bơm thêm vào hệ thống. Nếu thanh khoản cải thiện và lãi suất ngắn hạn bớt căng thẳng: 

→ chi phí vốn của ngân hàng giảm
→ áp lực lãi suất huy động dịu lại
→ kỳ vọng lãi suất cho vay ổn định hơn
→ định giá tài sản tài chính được hỗ trợ.

Do đó, đây nhìn chung là một tín hiệu tích cực đối với chứng khoán, nhất là sau giai đoạn chi phí vốn trong hệ thống có xu hướng tăng. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, tác động nhiều khả năng vẫn thiên về tâm lý và kỳ vọng, thay vì ngay lập tức thay đổi xu hướng của VN-Index.

Nhóm cổ phiếu nào có thể hưởng lợi?

Ngân hàng: Hưởng lợi trực tiếp nhất về thanh khoản

Đây là nhóm đầu tiên cần theo dõi.

Thanh khoản hệ thống tốt hơn có thể giúp ngân hàng giảm bớt áp lực huy động vốn bằng lãi suất cao, qua đó hỗ trợ kiểm soát Cost of Fund – chi phí vốn. Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh quý III/2026, NIM của nhiều ngân hàng đang chịu sức ép do lãi suất huy động tăng.

Nếu thanh khoản được cải thiện bền vững, nhóm ngân hàng có cơ cấu tiền gửi tốt và khả năng tăng trưởng tín dụng cao sẽ hưởng lợi rõ hơn.

Chứng khoán: Hưởng lợi nếu tiền rẻ quay lại thị trường

Các công ty chứng khoán thường nhạy với thanh khoản tiền tệ.

Nếu lãi suất ổn định hơn và dòng tiền trong hệ thống dồi dào, hoạt động giao dịch, margin và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư có thể cải thiện. Vì vậy, chứng khoán có thể là nhóm hưởng lợi gián tiếp khá rõ nếu chính sách thực sự tạo ra lượng thanh khoản lớn.

Bất động sản: Nhạy cảm với lãi suất

Bất động sản được hưởng lợi chủ yếu qua kỳ vọng.

Nếu lãi suất huy động ngừng tăng và chi phí vốn dần ổn định, áp lực tài chính của doanh nghiệp bất động sản giảm bớt, đồng thời khả năng vay mua nhà của khách hàng cũng cải thiện. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào chất lượng tài chính và khả năng bán hàng của từng doanh nghiệp.

Xây dựng và vật liệu

Nếu mặt bằng lãi suất ổn định hơn, tín dụng và đầu tư tiếp tục cải thiện, các ngành như xây dựng và vật liệu cũng có thể được hưởng lợi gián tiếp từ môi trường vốn thuận lợi hơn.

Nhưng chưa nên coi đây là một “gói bơm tiền” quy mô lớn

Điểm quan trọng nhất là không nên đồng nhất việc NHNN thông báo mua USD với một chương trình nới lỏng tiền tệ mạnh. Tác động còn phụ thuộc vào ba yếu tố:

Khối lượng USD các ngân hàng thực sự bán cho NHNN.

Chênh lệch giữa tỷ giá 25.500 đồng/USD và tỷ giá trên thị trường.

NHNN có thực hiện nghiệp vụ hút bớt lượng VND được bơm ra hay không.

Nếu lượng USD mua vào nhỏ hoặc NHNN đồng thời hút tiền qua các kênh khác, tác động thanh khoản sẽ hạn chế.

Tín hiệu đáng chú ý hơn nằm ở sự thay đổi trạng thái điều hành

Việc NHNN chuyển từ giai đoạn phải bảo vệ tỷ giá sang có điều kiện mua ngoại tệ trở lại là tín hiệu đáng chú ý. Nó cho thấy áp lực lên VND đã dịu bớt đến mức nhà điều hành có thể đồng thời nghĩ tới hai mục tiêu: tăng dự trữ ngoại hối và hỗ trợ thanh khoản trong nước.

Đối với thị trường chứng khoán, đây là tín hiệu tích cực. Nhưng để biến thành một xu hướng tăng bền vững, nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi:

→ Khối lượng USD NHNN thực sự mua
→ lượng VND bơm ròng
→ lãi suất liên ngân hàng
→ lãi suất huy động
→ tăng trưởng tín dụng
→ dòng tiền vào VN-Index.

Nếu chuỗi này cùng chuyển biến tích cực, quyết định mua USD của NHNN có thể không chỉ là một nghiệp vụ ngoại hối, mà trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ quan trọng cho thanh khoản, lãi suất và thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm 2026.

Bạn cần phân tích mã cổ phiếu nào khác? Hãy để lại bình luận hoặc tham gia Room Zalo kết nối cùng cộng đồng.

Để lại một bình luận